HIZLI ERİŞİM

NE ARAMIŞTINIZ ?

Sağlık ve Sosyal Güvenlik

Mavi kartlı hak sahiplerine, hak sahibi sıfatını taşıdıkları sürece yetim aylığı bağlanması mümkündür.

3201 sayılı Kanunla ilgili detaylı bilgilere;
• Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü,
Yurt dışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığının Mithatpaşa Cad. No:7
06437 Sıhhiye-Ankara adresinden, +90 312 444 32 01 Alo Yurtdanış Bilgi Hattından
veya Faks: +90 312 432 12 45 ya da yurtdisi@sgk.gov.tr adresinden e-posta yoluyla;
• Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerinden;
• Sosyal Güvenlik Merkezlerinden;
• Alo 170 (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İletişim Merkezi);
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü disiliskiler@ailevecalisma.gov.tr e-posta adresinden;
• .Dış temsilciliklerimizdeki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirlik ve/veya Ataşeliklerinden ulaşılabilmektedir.

TBMM’de 18 Haziran 2020 tarihinde onaylanan düzenleme ile SGK’nın belirleyeceği şartlar dahilinde, yurt dışı borçlanma yoluyla emekli olmuş kişilerin bulundukları ülkelerde kısa süreli çalışmaları mümkün hale gelmiştir.

Ülkemizin imzalamış olduğu sosyal güvenlik sözleşmelerine göre akit ülke sigorta kurumunca talep edilmesi halinde kişilerin aylık veya başvurularına ilişkin bilgilerinin akit ülke sigorta kurumu ile paylaşılması gerekmektedir. Bildirimler hakkında akit ülke sigorta kurumundan ya da Sosyal Güvenlik Kurumundan bilgi alınabilmektedir.

Yurt dışı borçlanması yapıp emekli olan sigortalının, yurt dışında sosyal yardım ödeneği aldığını bildirmediği aylığı ödeyen sosyal güvenlik kuruluşunca tespit edildiğinde, aylıklar kesilmekte ve yersiz yapılan ödemeler yasal faizi ile ilgililerden tahsil edilmektedir.

Gerek sosyal güvenlik sözleşmeleri gerekse 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılan sürelere istinaden aylık alanların yurt dışından aylık almalarında sakınca bulunmamaktadır.

Prim iadesi yapılan Almanya’da geçen süreler ile prim transferi yapılan İsviçre’de geçen süreler, 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılmaktadır

Aylıkların yurt dışındaki bir bankaya transfer edilebilmesi için, transfer yapılacak banka bilgilerinin IBAN numarası ile birlikte SGK’nın ilgili birimine bildirilmesi gerekmektedir. Transfer için bir ücret kesintisi yapılıp yapılmayacağı ilgili banka tarafından belirlenmektedir.

Aylık bağlanabilmesi için;
1- Yurda kesin dönülmüş olması,
2- Tahakkuk ettirilen borcun tamamının ödenmiş olması,
3- 5510 sayılı Kanunla mülga kanunların yürürlükteki hükümlerine veya sosyal güvenlik
kanunlarına göre aylığa hak kazanılmış olması,
4- Yazılı başvuruda bulunulması gerekmektedir

3201 sayılı Kanuna göre borçlandıkları sürelere istinaden malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlananlardan 6 aydan daha uzun süre yurt dışında bulunmuş olanlar, 6 aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren 3 ay içinde bu durumu aylık alınan kuruma bildirmek zorundadırlar. Söz konusu bildirimin yapılıp yapılmadığına ilişkin kontroller aylığı ödeyen ilgili kurumlar tarafından yapılabilmektedir.

3201 sayılı Kanun kapsamında aylık alanların, 6 aydan fazla süreyle yurt dışında bulunmaları halinde, bu durumu SGK’ya bildirmeleri gerekmektedir

3201 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan yurt dışında ikamete dayalı sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilmektedir.

Yurt dışı borçlanması yaparak emekli olanların, talepleri halinde sosyal güvenlik destek primi hükümleri uygulanmak suretiyle aylıkları kesilmeksizin Türkiye’de sigortalı olarak çalışmaları mümkündür

3201 sayılı Kanun’a göre borçlanma müracaatında bulunacak kişiler yurt dışında geçen sürelerini vekaletname vererek vekil aracılığıyla borçlanabilmektedir. Ancak, verilecek vekâletnamelerde “borçlanma” veya “yurt dışı borçlanma” yapılmasına yönelik ibaresinin bulunması gerekmektedir.

3201 sayılı Kanun’a göre borçlanma yapanların, aylık talep tarihinde ve aylık alma sürelerinde Türk vatandaşı olmaları gerekmemektedir

Sosyal güvenlik sözleşmesine göre kısmi aylık almakta iken yurt dışı hizmet borçlanması yapmak isteyenlerin tahakkuk ettirilen borçlarını tamamen ödemeleri şartıyla sosyal güvenlik sözleşmelerine göre bağlanan kısmi aylıkları, borçların ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren tam aylığa dönüştürülür

“Kesin dönüş” ifadesinde geçen;
“Sosyal sigorta ödeneği” çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerini, “Sosyal yardım ödeneği”, bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımları ifade etmekte olup, aylık bağlanması için yurt dışında ikamet edilirken her ikisinin de alınmaması gerekmektedir.

Kesin dönüş, aylık tahsis talebinde bulunanların;
• Yurt dışındaki çalışmalarının sona ermesini,
• İkamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamasını ifade etmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun yurt dışında bir banka hesabı bulunmamaktadır. Ancak yurt dışı borçlanma talebinde bulunan kişiler borçlarını yurt dışında iken ödeyebilirler. Borçlarını yurt dışından ödeyecek olanların, Türk Lirası olarak bildirilen tutarın karşılığını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından konvertibl sayılan döviz cinsinden muhabir bankalar vasıtasıyla tebligatta bildirildiği şekilde ödemeleri gerekmektedir.

Ödeme Türk Lirası olarak yapılmaktadır. Tahakkuk ettirilen borç tutarının, tebliğedildiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde ödenmesi gerekmektedir. Taksit imkânı bulunmamaktadır.
Ancak tebliğ edilen borç, 3 aylık yasal süre içerisinde parça parça ödenebilmektedir.

1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yapılacak başvurularda, Kanun uyarınca hesaplanacak günlük borçlanma tutarı, başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen kazancın %45’i alınmak suretiyle belirlenmektir. Borçlanma talebinde bulunanlar, asgari ve azami kazanç miktarları arasında bir rakam seçip, yurt dışı sürelerini buna göre borçlanabilmektedir. Buna göre sigortalıların 1/1/2020-31/12/2020 tarihleri arasında 1 günlük borçlanma tutarı için ödeyecekleri asgari tutar 44,14 TL, azami tutar ise 331,05 TL’dir. Borçlanma talebinde bulunanların asgari ve azami kazançlar arasında yapacakları ödemeler aylığı etkilemektedir. Ancak ödenen tutara karşılık gelen kazanç miktarı aylık bağlama işlemlerindeki parametrelerden sadece bir tanesi olduğundan (yaş, gün sayısı gibi diğer parametreler de bulunmaktadır) ödeme tutarının aylık miktarını ne kadar etkilediğinin aylık bağlanmadan tespiti mümkün değildir

Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin (mavi kart sahipleri) 18 yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde 1 yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerinden diledikleri kadarı borçlanılabilmektedir. Borçlanma süreleri kişilerin isteğine göre belirlenmekte olup en az veya en fazla borçlanılacak gün bildirilememektedir.

Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Bosna Hersek, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İsviçre, İtalya, Kanada, Kebek, KKTC, Lüksemburg, Makedonya, Slovakya, Kore Cumhuriyeti ve Tunus ile imzalanan sosyal güvenlik sözleşmelerinde “akit taraflardan birinin mevzuatına göre yardım hakkının kazanılması şartlarının tespitinde, diğer taraf ülkedeki ilk işe başlama tarihi de dikkate alınır” hükmü veya bu anlamda benzer hükümler bulunmaktadır. Bu nedenle bu ülkelerdeki sigortalılık sürelerinin borçlanılması halinde söz konusu ülkelerdeki işe başlama tarihi Türkiye’de başlangıç alınabilmektedir. Belçika’da 1/9/2018 (hariç) tarihinden önce bu ülkede çalışmaya başlayanlar için ilk işe giriş tarihi, Türkiye’de de ilk işe giriş tarihi olarak alınmaktadır. Bu ülkede söz konusu tarihten sonra ilk defa işe başlayanların işe giriş tarihleri ise ülkemizde ilk işe giriş tarihi olarak alınmamaktadır.

İlgili ülke ile imzalanmış sosyal güvenlik sözleşmesinde, Türkiye’de sigorta başlangıcından önce akit ülke sigortasına girilen tarihin, Türkiye’deki sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunuyorsa, bu ülkedeki sigortalılık sürelerini borçlananların, akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmektedir

Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınmaktadır. Türkiye’de sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılmaktadır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmektedir. Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek belirlenmektedir.

1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yapılan başvurulara istinaden borçlandırılan yurt dışı süreleri, 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi (hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlara ilişkin hüküm) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilmektedir.

Yurt dışı borçlanmasının bir kısmından vazgeçilmesi mümkün değildir.

Emekli aylığı almaya başlayanlar borçlanma talebinden vazgeçememektedirler

Borçlanma başvurusunda bulunup borcu tebliğ edilmeden ya da tebliğ edildikten sonra 3 aylık süre içinde borçlanma başvurusundan vazgeçtiklerini yazılı olarak bildirenlerin borçlanma başvuruları geçersiz sayılmaktadır. Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyenlerden henüz aylık bağlanmayanlara, borçlanmalarının iptal edilmesi için yazılı başvuruda bulunmaları durumunda, ödedikleri borçlanma tutarının tamamı, faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilmektedir.

Türkiye’de ikamet edenlerden yurt dışı borçlanmasına esas ikamet ve/veya hizmet belgesi talebinde bulunmak isteyenlerin; öncelikle ellerinde bulunan pasaport, iş akdi, işverence düzenlenmiş bonservis, çalışılan ülke kurumlarınca düzenlenmiş sigorta veya çalışma belgesi ve diğer belgelerle birlikte yazılı olarak ikamet ettikleri ildeki sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerine müracaat etmeleri gerekmektedir. Sigortalılar, Kurumun ilgili birimince, ibraz ettikleri pasaport ve diğer belge fotokopilerinin, “aslı gibidir” kaşesi basılması ve imzalanması suretiyle onaylanmasını müteakip bu belgeleri, çalıştıkları ülkedeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşeliklere posta ile göndermek suretiyle söz konusu belgeleri temin edebilmektedirler. Hizmet belgeleri ayrıca, ülkemizin sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamış olduğu ülkelerdeki sigorta kurumlarından bu ülkelerdeki çalışmalarına ilişkin belgeleri ekleyecekleri Türkçe dilekçe ile talep edilebilmektedir

Yurt dışı borçlanmasına istinaden tahakkuk ettirilen prim borcunun tamamının tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Söz konusu 3 aylık süre içerisinde borcun bir kısmının ödenmesi halinde, ödenen miktar ile orantılı süre geçerli sayılmaktadır.3 aylık süre içinde ödeme yapılmaması durumunda borçlanma talebi geçersiz kabul edilmektedir.

Sosyal güvenlik sözleşmelerine göre kısmi aylık alanların, aylık aldıkları dosyanın bulunduğu Kurumun ilgili birimine başvurmaları gerekmektedir.

Yurt dışında öğrenci olarak geçirilen süreler, ilgili ülke sigorta kurumlarına prim yatırılmış olması durumunda, 3201 sayılı Kanun’a göre borçlanılabilmektedir

3201 sayılı Kanun’a göre, erkelerin yurt dışındaki sigortalılık süreleri ve sigortalılık sürelerinin arasında ve sonunda her birinde 1 yıla kadar olan işsizlik süreleri dışında kalan ikamet sürelerini borçlanmaları mümkün değildir

Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler borçlandırılmasında, kadınların medeni durumlarının (bekar, dul veya boşanmış olmak) önemi bulunmamaktadır

Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler, medeni durumlarına bakılmaksızın kadınların sigortalılık süreleri haricinde yurt dışında ikamet ettikleri süreleri ifade etmektedir.

Evet, evli ya da bekâr olmalarına bakılmaksızın, kadınlar yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerinin diledikleri kadarını borçlanabilmektedirler

3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı sürelerinin borçlanılması için gerekli tüm işlemler, herhangi bir aracıya gerek duyulmaksızın kolaylıkla gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca, Kanunla ilgili ayrıntılı bilgi, 3’üncü bir şahsa ihtiyaç duymadan; Sosyal Güvenlik Kurumu, Alo 170 İletişim Merkezi, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve dış temsilciliklerimizdeki çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik ve/veya ataşeliklerinden alınabilmektedir

3201 sayılı Kanun’a göre borçlanma müracaatları, yurt dışından “Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi veya “Bulgaristan Hizmetlerini Borçlanma Talep Dilekçesi”nin usulüne göre doldurulup imzalanmasından sonra aslının Kurumun ilgili birimine posta yolu ile gönderilmesi suretiyle yapılabilmektedir

3201 sayılı Kanun’a göre borçlanma işlemleri, 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren sadece Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılmaktadır. Buna göre borçlanma başvurularının Kurumun ilgili birimlerine yapılması gerekmektedir

Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde geçen borçlanma kapsamındaki süreler, bu ülkelerde bulunan dış temsilciliklerimizden alınacak belgelerle borçlanılabilmektedir.

Yurt dışı borçlanmasından yararlanabilmek için;
1- Türk vatandaşı olmak,
2- Belirli nitelikte yurt dışı süreleri bulunmak,
3- Yurt dışı sürelerini belgelendirmek,
4- Yazılı istekte bulunmak şartları aranmaktır.
Borçlanmanın şartlarından olan ‘Türk vatandaşı olmak’ şartı; borçlanma talep tarihinde
Türk vatandaşı veya doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle
Türk vatandaşlığını kaybeden mavi kart sahipleri, Türk vatandaşı olarak yurt
dışında geçen ve belgelendirilen sürelerini borçlanabileceklerini ifade etmektedir

Borçlanma talep tarihinde mavi kart sahibi (doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler) olanlar, yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen sürelerini borçlanabilmektedir.

Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığı olanlar (çifte vatandaşlar) 3201 Sayılı Kanun hükümlerinden yararlanabilmektedir

1- 18 yaşın doldurulmasından önce yurt dışında geçen süreler,
2- Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya Türk vatandaşlığının kaybedilmesinden
sonra yurt dışında geçen süreler,
3- Sosyal güvenlik sözleşmelerine göre kendilerine ülkemizde kısmi aylık bağlanmış
olanların yurt dışında geçen sigortalılık süreleri arasında ve bu sürelerin
sonundaki her birinde 1 yıla kadar boşta geçen süreler olan işsizlik süreleri ve
ev kadını olarak geçen süreler,
3201 sayılı Kanun’a göre borçlandırılmamaktadır

8/5/2008 tarihinden önce borçlanma ile sonraki borçlanmalar arasındaki temel farklar
aşağıda verilmiştir:
1- Dolar üzerinden hesaplanan borçlanma tutarının “TL” üzerinden yapılması sağlanmış;
asgari ücret ile bunun 7,5 katı arasında istenilen tutar üzerinden borçlanılmasına
imkân tanınmıştır.
2- Tebliğ edilen borçlanma tutarının ödenmesinde süre yok iken borçlanma bedelinin
ödenmesinde 3 aylık süre şartı getirilmiştir.
3- Yurt dışındaki çalışma süreleri borçlandırılırken sigortalılık sürelerinin borçlandırılması
sağlanarak yurt dışındaki çalışmaya eş değer sürelerin de borçlanılmasına
imkân getirilmiştir.
4- Borçlanma karşılığı ödenen tutarın iadesi yok iken borçlanmadan vazgeçenlere
iade imkânı getirilmiştir.

Borçlanmak için yurda dönüş şartı aranmamaktadır. Bu nedenle yurt dışından borçlanma yapılması mümkündür.

3201 sayılı Kanun’a göre yurt dışında 18 yaşından sonra ve Türk vatandaşı iken
geçen;
• Sigortalılık süreleri,
• Sigortalılık sürelerinin arasında ve sonunda her birinde 1 yıla kadar olan işsizlik
süreleri,
• Ev kadını olarak geçen süreler.
borçlandırılmaktadır.

3201 sayılı Kanun’a göre borçlanılan yurt dışında geçen süreler, Türkiye’de geçmiş süre olarak değerlendirilerek 5510 sayılı Kanun’a göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanmasında dikkate alınmaktadır.

3201 sayılı “Yurt dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” 22/05/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunla, Türk vatandaşlarının ve doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra, Türk vatandaşı iken yurt dışında geçen ve belgelendirilen süreleri, borçlanma yoluyla sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmektedir.

Kendisine gelir testi yapılmasını istemeyenler ile genel sağlık sigortası tescilinin yapıldığına dair tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 1 ay içinde gelir testi yapılması yönünde muvafakat vermeyenlerin gelirleri brüt asgari ücretin 3’te 1’ine eşit veya 3’te 1’i üzerinden kabul edilmektedir.

Hayır, mavi kart sahibi kişilerin gelir testine başvuru hakları bulunmamaktadır.

Türkiye’de ikamet adresi bulunan vatandaşların gelir testi başvuruları adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verileri esas alınarak yapılmaktadır. Bu kişiler gelir tespiti başvurularını, ikametgâhının bulunduğu il veya ilçe sınırları içindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na yapmaktadır.

Gelir tespiti başvuruları, kişilerin adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı ikametgâhının bulunduğu il veya ilçe sınırları içindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yapılmaktadır. Gelir testine tabi tutulacak kişinin vakfa bizzat yazılı başvurusu esastır. Ancak, kişiye kanuni temsilcisi atanması durumunda, bu kişi adına başvuru işlemi kanuni temsilcisi, engelli ve yaşlılık gibi nedenlerle bizzat başvuruda
bulunmayacak olanların ise vekili tarafından yapılabilmektedir

Sosyal güvencesi olmayan, çalışmayan ya da işsiz kalan kişiler SGK tarafından otomatik olarak sisteme alınmakta ve bu kişilere genel sağlık sigortası kapsamında tescil edildikleri bildirilmektedir. Bildirimi alan kişi, aile içinde kişi başına düşen gelirin brüt asgari ücretin 1/3’ünden az olduğunu düşünüyorsa, bildirimi aldığı tarihten itibaren 1 ay içinde gelir testi yaptırmak için, ikametinin bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurmalıdır. Gelir testi sonucunda bu durum tespit edilirse, kişiler hiç prim ödemeden genel sağlık sigortalısı olabilmektedirler.

Nisan 2017 tarihinden itibaren gelir testi yaptırma zorunluluğu ortadan kalkmıştır. Bunun yerine sosyal güvencesi olmayan Türk vatandaşları için asgari ücretin %3’ü oranında belirlenen sabit bir genel sağlık sigortası primi belirlenmiştir. Ancak bu tutarı da ödeyemeyecek durumda olan kişilerin ikamet adreslerinin bulunduğu yerlerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurarak gelir testi yaptırması mümkündür.

Gelir testi; herhangi bir kapsamda sosyal güvencesi olmayan vatandaşların prim ödeyip ödeyemeyeceklerini; ödeyeceklerse ne kadar prim ödeyeceğini belirleyen işlemdir.

Detaylı bilgiye; yurt dışında çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik ve ataşeliklerinden, Türkiye’de ise sosyal güvenlik merkezleri ve il müdürlüklerinden ulaşılabilmektedir. Yurt içinden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İletişim Merkezi Alo 170 telefon numarasından bilgi edinilebilmektedir. İngilizce, Arapça, Almanca, Rusça, Fransızca, Farsça tercüme hizmeti için Sağlık Bakanlığı Uluslararası Hasta Destek Biriminin (yurt içinden) 444 47 28 nolu telefonu aranabilmektedir.

Türkiye’de ikamet etmekte olan ve yabancı bir ülkeden sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunan kişiler Genel Sağlık Sigortalısı sayılmazlar. Bu durumu belgeleyen kişilerin genel sağlık sigortalılıkları sonlandırılmaktadır.

Yurt dışında yaşayan vatandaşların ise:

18/04/2014 tarihinden önceki süreler için yurt dışında bulunduklarını öğrenim belgesi, çalışma belgesi, konsolosluktan alınacak belge, pasaport veya Emniyet Genel Müdürlüğünden alınacak yurt dışına gidiş-dönüş tarihlerini gösterir belgelerle kuruma başvuruda bulunmaları halinde; bu belgelerdeki süreler esas alınarak genel sağlık sigortalılıkları sonlandırılacaktır.

18/04/2014 tarihinden sonraki süreler için ise öğrenim belgesi ile yurt dışında öğrenci olduğunu belgeleyenler haricinde, ikametini yurt dışına aldıranların “Adres Kayıt Sistemindeki” tarihler dikkate alınarak genel sağlık sigortalılıkları sonlandırılacaktır.

İl göç idarelerine başvurarak Türk soyluluğunu tespit ettiren, çalışma izni muafiyetine sahip Türk soyluların kendileri, anne, baba, eş ve çocukları sosyal güvenlik merkez veya il müdürlüklerine başvurarak genel sağlık sigortalısı olabilmektedir. Bu kapsamdaki kişilerin 2020 yılı için ödemeleri gereken prim miktarı aylık 88,29 TL’dir.

Ülkemizde yaşayan ve mavi kart sahibi olan kişiler herhangi bir sağlık güvencesine sahip olmamaları halinde, sosyal güvenlik merkez veya il müdürlüklerine başvurarak genel sağlık sigortalısı olabilirler. Ancak bu kişilerin gelir testi yaptırma hakları bulunmamaktadır. Ödemeleri gereken prim miktarı ise 2020 yılı için aylık 706,32 TL’dir.

Genel sağlık sigortası sistemine yalnızca Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları ve şartları taşıyan diğer ülke vatandaşları (mavi kart sahipleri, Türk soylular) dahil edilmektedir. Bu nedenle Adres Kayıt Sistemi’nde adresi yurt dışı olarak görünen kişiler genel sağlık sigortası sistemine dahil edilmemektedir.

Ülkemizin taraf olduğu Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, Fransa, KKTC, Makedonya, Romanya, Bosna Hersek, Çek Cumhuriyeti, Arnavutluk, Lüksemburg, Hırvatistan, Sırbistan, Karadağ, Macaristan, Azerbaycan, İtalya ve Tunus Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri, ülkemizde genel sağlık sigortası uygulamalarını kapsamaktadır. Buna göre, bu ülkelerde sağlık yardımı hakkına sahip olan kişilerin, Türkiye’de geçici bulunmaları veya daimi ikamet halleri durumunda, sağlık yardımlarından yararlanma hakları bulunmaktadır. Azerbaycan, İtalya ve Tunus sözleşmelerinde sağlık uygulamalarına henüz başlanmamıştır.

Geçici olarak (turistik amaçlı) ülkemizde bulunan sözleşmeli ülke sigortalıları, ülkemizde bulundukları süre boyunca acil sağlık hizmetlerinden faydalanabilmedirler. Ancak Fransa’dan ülkemize gelenler de diğer ülkelerden farklı olarak genel sağlık hizmetlerinden de faydalanabilmektedirler. Geçici görevli veya tedavi amaçlı olarak ülkemizde bulunanlar ile daimi ikamet edenler ise Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında belirlenen tüm sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir.

Acil sağlık hizmetleri; herhangi bir acil hastalık ya da kaza sonrası ortaya çıkan ve zaman kaybetmeksizin müdahale gerektiren durumlarda, hasta ya da yaralının yaşamının ve yaşam kalitesinin korunması için yapılması gereken tıbbi müdahalelerdir. Hangi durumların acil sağlık hizmeti kapsamında olduğuna başvurulan sağlık kuruluşunun acil servisindeki hekimler karar vermektedir.

Hayır, sosyal güvenlik sözleşmesi sağlık uygulamalarını kapsamayan veya sözleşmesiz bir ülke sigortalısının ülkemizde bulunduğu esnada, SGK aracılığı ile ücretsiz olarak sağlık yardımlarından faydalanması mümkün değildir.

Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerden gelen Türk vatandaşları ikametlerini ülkemize aldırmaları halinde başka ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı olmaması şartı ile otomatik olarak genel sağlık sigortası sistemine dahil edilirler. Bu kişiler (gelirleri asgari ücretin 1/3’ünün altında değilse) 2020 yılı için aylık 88.29 TL ödeyerek, gelirleri belirtilen limitin altında olanlar ise gelir testi ile bu durumu ispat ettiklerinde primleri devlet tarafından ödenerek, kendilerini ve bakmakla yükümlü oldukları kişileri genel sağlık sigortasından yararlandırabilirler.

Sağlık yardımlarından faydalanabilmek için sözleşmeli ülke sigortalılarının, öncelikle ilgili ülkenin yetkili kurumu tarafından kendi adlarına düzenlenen sağlık yardımı hakkını gösterir belge ile Türkiye’de bulundukları yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğü/ sosyal güvenlik merkezine başvurarak Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa veya Hollanda sigortalısı iseler YUPASS (Yurtdışı Provizyon Aktivasyon Sağlık Sistemi) numarası almaları, YUPASS dışındaki ülke sigortalısı olanların ise “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Acil Haller Kapsamında Sağlık Yardım Belgesi” veya “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Sağlık Yardım Belgesi” düzenletmeleri gerekmektedir.

Hayır, sağlık yardımı hakkını gösterir belge getirilmeden sözleşmeli ülke adına SGK aracılığı ile sağlık yardımlarından yararlanmak mümkün değildir.

Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa ve Hollanda sigortalıları YUPASS (Yurtdışı Provizyon Aktivasyon Sağlık Sistemi) numarası ile YUPASS dışındaki ülke sigortalıları ise “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Acil Haller Kapsamında Sağlık Yardım Belgesi” veya “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Sağlık Yardım Belgesi”yle SGK ile anlaşmalı sağlık hizmet sunucularının acil servislerinden kimlik belgesini de ibraz ederek sağlık yardımlarından faydalanabilirler.

Sağlık hizmet sunucularının acil servislerinde bulunan hekimler tarafından tedavinin acil olup olmadığı belirlenmektedir.

YUPASS’ta Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa ve Hollanda yer almaktadır.

YUPASS işlemleri tüm sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerince yapılmakta olup online gerçekleştirilememektedir.

Hayır, YUPASS numarası alınmadan sözleşmeli ülke adına SGK aracılığı ile sağlık yardımlarından yararlanmak mümkün değildir.

Sağlık uygulaması bulunan sözleşmeli ülke sigortalıları, ilgili ülkenin sigorta kurumu veya hastalık kasalarınca adlarına düzenlenmiş sağlık yardımı hakkı belgelerini, Türkiye’de bulundukları yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezlerine ibraz ederek Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa ve Hollanda sigortalıları için YUPASS numarası almaları, YUPASS dışındaki ülke sigortalılarının ise “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Acil Haller Kapsamında Sağlık Yardım Belgesi” veya “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Sağlık Yardım Belgesi” düzenletmeleri gerekmektedir.

Evet, sağlık uygulaması bulunan sözleşmeli ülke sigortalıları, tatil yöreleri de dahil bulundukları yere en yakın sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine belgelerini ibraz ederek sağlık yardımlarından faydalanabilmektedirler.

Hayır, sözleşmeli ülke sigorta kurumu veya hastalık kasalarınca düzenlenen sağlık yardımı belgesinin süresi bittikten sonra, SGK aracılığı ile sağlık yardımlarından yararlanmak mümkün değildir. Sağlık yardımlarından faydalanmaya devam edebilmek için sözleşmeli ülke sigorta kurumunca düzenlenmiş yeni bir sağlık yardım belgesinin sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine ibraz edilmesi gerekmektedir. Söz konusu belge sigortalılar tarafından temin edilebileceği gibi, sigortalıların müracaatı halinde sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezlerince de ilgili ülke sigorta kurumu veya hastalık kasalarından temin edilebilmektedir.

Türkiye’de daimi ikamet eden sözleşmeli ülke emeklileri, ilgili ülkenin düzenlediği sağlık yardım belgesinde belirtilen süre boyunca sağlık yardımlarından yararlanabilmektedirler. Almanya ve Lüksemburg emeklilerinin bakmakla yükümlü aile bireyleri SGK mevzuatına göre, diğer ülkelerin emeklilerinin bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri ise sözleşmeli ülkenin mevzuatına göre belirlenmektedir.

Sosyal güvenlik sözleşmelerinde öngörülen sağlık yardım hakkı belgeleri olmadan ülkemizde kendi imkanları ile tedavi olup masraflarını kendileri karşılayan kişiler, ilgili sözleşmeli ülkelerde tabi oldukları sigorta kurumu veya hastalık kasasına başvurarak sağlık yardım masraflarının iadesini talep edebilirler. İlgili ülkedeki kurum ödeme yapıp yapmayacağına kendi mevzuatına göre karar vermektedir.

5510 sayılı Kanun ile Türkiye’de ikamet eden bütün Türk vatandaşlarının sağlık sigortası kapsamına alınması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda ikamet adresleri Türkiye’de olup da herhangi bir sağlık güvencesi olmayanlar, primlerini kendileri ödeyerek (2020 yılı için aylık 88,29 TL) ya da hane içerisindeki kişi başına düşen gelirin 2020 yılı için 981 TL’nin altında olduğu gelir testi ile ispat edildiğinde primleri devlet tarafından karşılanmak suretiyle Genel Sağlık Sigortalısı olurlar. Yurt dışında yaşayan ve başka bir ülkenin sağlık yardımlarından yararlanma hakkı bulunmayan Türk vatandaşlarının genel sağlık sigortasından yararlanabilmeleri için öncelikle ikamet adreslerini Türkiye olarak güncellemeleri gerekmektedir. Daha sonra sosyal güvenlik merkez veya il müdürlüklerine başvurarak bu haktan yararlanılabilmektedir.

E-Bülten Üyeliği Yenilikler ve gelişmelerden haberdar olmak için e-bültene üye olun.